Köyün Tanıtımı



------>YUKARI ÖZBAĞ MAHALLESİ (YUKARI ÖZBAĞ KÖYÜ)<--------

Yukarı Özbağ Mahallesi (Yukarı Özbağ Köyü) Karadeniz Bölgesinin Doğu Karadeniz Bölgesinde yer almaktadır.İdari olarak Erzurum ili İspir ilçesi sınırları içerisinde yer almaktadır.İspir ilçe merkezine kuş uçuşu 5 km. karayolu ile7 km. uzaklıktadır.

Güneyinde Aşağı Özbağ Mahallesi,Doğusunda Gaziler Mahallesi Kuzeyinde Özlüce köyü ve batısında ise Bademli köyü yer almaktadır.

Ortalama yükseltisi 1250metre olan Yukarı Özbağ Mahallesinin yüzölçümü11.760 dönümdür.Deprem bölgesi olarak 3. derece deprem kuşağındadır.

Yukarı Özbağ Mahallesinin(Yukarı Özbağ köyü)nün sıcaklık durumu meteoroloji istasyonu olmadığı için,yakın olan İspir Meteoroloji istasyonunun verileri kullanılmaktadır.

Yazın,doğu Karadeniz dağlarının kuzey yamaçlarında yağış bırakan hava kütleleri güney yamaçlarında fön rüzgarı oluşturmaktadır. Yukarı Özbağ Mahallesi (Yukarı Özbağ Köyü) bu fön rüzgarlarından etkilenmekte ve sebzelerin kurumasına yol açmakta ve maddi kayıplara neden olmaktadır.

Yağış bakımından Yukarı Özbağ Mahallesi (Yukarı Özbağ Köyün)de fazla yağış görülmezken,güneydeki Korga dağı fazla yağış alır.Yeraltı su tablasının topografya yüzeyi ile keşiştiği konumlarda suların doğal olarak yani kendiliğinden yeryüzüne çıkması olayına veya yeraltı suyunun çıktığı yerlere ’KAYNAK’ denir.Bu kaynaklara Yukarı Özbağ Mahallesi (Yukarı Özbağ Köyün)de ise ‘GÖZE’ denir.Bunun en büyüğü olan Yukarı Özbağ ile Aşağı Özbağ mahallelerine içme suyu gönderen kaynaktır.Bu kaynakta ’Yukarı Özbağ mahallesinin kuzeyinde Çapans deresinin kenarındaki ‘KARAPUAR KAYNAĞI’ olup bundan İspir Orman İşletme Deposu bile faydalanmaktadır.

Yukarı Özbağ Mahallesinin en önemli akarsuyu Çapans deresidir.Çapana deresi ise Çoruh ilk koludur.Mahallenin doğusundan ve sınırlarının ortasından geçmektedir.Yine bu akarsu ise Hasbağ Mahallesinin doğusundan akan ‘GEZEGEN DERESİ’ dir. Masans yaylasından başlayıp Çoruh nehrine dökülür.Ancak yaz aylarında kurumaktadır.Çapans deresinde en büyük debi İlkbahar mevsiminde görülür.Bunun sebebi ise eriyen karların ve maksimum yağış sularının birleşmesidir.Bu mevsimlerde akarsularda zaman zaman taşkınlıklar olmakta ve tarım arazileri zarar görmektedir.bu nedenle ‘RİZE-ERZURUM’ yoluna büyük zararlar vermiştir.

Çapans deresinden yararlanma sulama amaçlıdır.bu sulama kanalları1-HASBAĞ SULAMA KANALI, 2-KAN SULAMA KANALI, 3-BECİNLER SULAMA KANALI OLARAK 3 bölümde incelenmektedir.Bundan ‘YUKARI ÖZBAĞ, AŞAĞI ÖZBAĞ VE GAZİLER MAHALLELERİ’ tarım alanları faydalanmaktadır.Mahallenin güneyinde, sulanan alanlarda bitki örtüsü gürdür.Meyve ağaçları,Kavak, Söğüt ve Akasya ağaçları yaygındır.Kavak ağaçları inşaat malzemesi olarak kullanıldığından çok yetiştirilmektedir.

1- MEYVE VEREN AĞAÇLAR =Elma, Dut, Armut, Erik, Vişne, Kiraz, Kızılcık, ceviz vs.

2- MEYVE VERMEYEN AĞAÇLAR=Söğüt, Kavak, Dışbudak, ve Akasya vs.

3- OTSU BİTKİLER=Çayırlar, yonca, Korunga, ve tarla bitkileri ile sebzeler vs.

Nüfus durumuna gelince, 1940 ve daha sonraki yıllarda yapılan sayımlarda Devlet İstatistik Enstitüsünün sonuçlarına göre ‘MAHALLEMİZİN’ nüfus özellikleri aşağıda belirtilmiştir.. 1940-1960 yılları arasında ‘644 ‘dür, 1965 de 587, 1970 de 531 , 1980 de 512, 1985 de 492, 1990 da 392, 1997 de340, 2000 yılında ise dır.Gelecekte ‘MAHALLEMİZ’ İN nüfusunun dışarıya göç etmesi be iş imkanlarının olmamasından dolayı bu rakamlar aşağı düşeceği tahmin edilmektedir.

Yukarı Özbağ Mahallesinin kültürel durumu, okur yazarlı oranı son yıllarda artış göstermiştir.cumhuriyetimizin ilk yıllarında okul ve Öğretmenlerin az oluşu nedeniyle okuma yazma oranı düşüktür. İlk yıllarda Aşağı Özbağ Mahallesindeki okulda eğitim yapılmaktaydı.

1999 yıllarında mahallemizin ilkokulu 1 öğretmen ve 17 öğrencisiyle yeniden eğitime başlamıştır. İspir İlçe merkezi yakın olmasında dolayı orta öğretim öğrencileri İspir de eğitimlerini sürdürmektedirler. MAHALLEMİZDE eğitim durumuna baktığımızda. Okuma yazma bilmeyenlerin oranı % 9 dur. Bunların bir bölümü okul çağına gelmemiş çocuklar ve bir kısmı da 60 yaşın üzerindeki kadın ve erkek nüfusundan oluşmaktadır. Geriye kalan % 92 okuma yazma bilmektedir. Mahallemize gazete, dergi ve mecmua çok az oranda girmektedir.Ancak yaz aylarında gurbetten tatile gelen misafirlerin zamanı da artış göstermektedir.

GÖÇLER:nüfusun devamlı yaşama bölgelerini kişisel olarak aileler veya gruplar halinde terk edip, geçici veya sürekli olarak yaşamak amacıyla bir başka yere gitmesi hareketine ‘GÖÇ ETMEK’ denir. Göç hareketi değişik sosyal, ekonomik ve siyasal nedenlerle kaynaklanır. ‘MAHALLEMİZDE’ göçleri 2 gruba ayıra biliriz.

1- Mahallemiz sınırları içindeki göç hareketleri

2- Mahallemizden dışarı ve dışardan mahallemize olan göçlerdir.

Mahallemiz sınırları içindeki göç hareketleri, mevsimlik olan yayla evlerine olan göçlerdir. Ekonomik faaliyetlerden dolayı yapılan bu göç Haziran ayı başında yaylaya çıkılır. Eylül sonu yani Ekim başında tekrar mahallemize geri dönülür. Yine mahallemiz sınırları içinde başka bir göç hareketi de bağ ve bahçelerin yanına yapılan göçlerdir. Genelde kavun , karpuz tarlalarına hırsızlığa karşı korumak için yerleşim alanına uzak olan bağ ve bahçe alanlarının yanında kalmak suretiyle yapılır.

Çevre köylerden de mahallemize göçler olmuştur. Mahallemizin İspir şehir merkezine yakın olması ve tarım alanlarının verimli olması nedeniyle 1960lı yıllarda tarım arazileri ve çayırlar satın almak suretiyle yatırım yapılmıştır. Özellikle Moryayla, Büyükdere ve Ulutaş köylerinde birkaç aile gelerek yerleşmişlerdir.. Mahallemizden de 2 aile Aşağı Özbağ mahallesine yerleşmiştir.

Mahallemizden diğer şehirlere ve yurtdışına göç hareketi yaşanmıştır.Bunun başlıca nedenleri ekonomiktir. Aileler geçim sıkıntısı için göç etmek zorunda kalmıştır. Bu göçleri de değişik şekilde ifade edebiliriz. Başkalarına özenti ve daha iyi yaşama ve eğitim alma ile de göç etmişlerdir. Göç hareketleri de genelde ’ ANKARA, İSTANBUL, İZMİR, SAKARYA, KOCAELİ, ve RİZE’ gibi vilayetlere gitmişlerdir. Yurtdışına ise ‘ALMANYA, HOLANDA ve BELÇİKA’ ülkelerine ailelerini götürmeden geçici olarak da ‘RUSYA, LİBYA, IRAK,İSRAİL ve SUUDİ ARABİSTAN’ gibi ülkelere çalışmak için gidip gelenlerimizde çoğunluktadır.

MAHALLEMİZİN YERLEŞME TARİH: Mahallemizin yerleşme tarihinde 1918den önce Türklerle Ermeniler beraber yaşamaktaydı.1918de Ermenilerin yaptıkları katliamlardan sonra bölgeden sürülmeleri ile tamamen Türk nüfusu hakim olmuştur. Hasbağ Mahallesi Masans yaylasında Ermenilerin yaptıkları meskenlere rastlanmaktadır. Çoğunluğu harabe olmuştur.

Mahallemiz bir dağ eteği mahallesidir. Ekonomik fonksiyonuna göre tarımsal bir köydür. Ekonomik faaliyetlerde ekip- biçme, hayvancılık, ticaret ve hizmet sektörüdür. Yerleşme dokusuna göre toplu yerleşmedir.Yerleşmenin kurulmasında bir plan söz konusu değildir.

Yaylacılık yaz mevsiminde ve sıcak aylarda insan ve hayvanların yaylaya gitmeleri orada ekonomik faaliyetlerde bulunmaları faaliyetidir, bu faaliyetlerde bulunanlara yaylacı denir. Mahallemizin 3 yaylası olup bunların 1 tanesi kullanılmamaktadır.1-Masans Yaylası 2-Kan Deresi Yaylası 3- Kan sırtı yaylasıdır.

Yayla meskenleri insanların barındığı hayvansal ürünlerin saklandığı ve değerlendirildiği meskenler olup, genelde bir bölümden oluşmaktadır. Duvarları çevreden toplanan taşlardan yapılmıştır. Tavanı ise ahşap ve topraktan oluşmaktadır. Mesken önünde ateş yakmak ve peynir yapmak için yapılmış bir ocak vardır. Genelde üç tarafı taştan ve önü açıktır.

Hayvanların barınması için ‘AHIR’ ve ‘PARAK’ ismi verilen meskenler vardır . Ahırın üstü kapalıdır., parak ın ise üstü açıktır, bazılarının ise yarısı açıktır. 1,5 , 2 metre yüksekliğinde duvar ve duvarın üstü dikenli çalılarla örtülüdür.

---->YAYLA YERLEŞMELERİ<----

1- MASANS YAYLASI:Osmanlı döneminde köy iken 1928den sonra Y. Özbağ köyünün bir mahallesi olmuştur.Daha sonra yayla olarak kullanılmaya başlamıştır. Gaziler mahallesi ile birlikte yaylacılık yapılmaktadır. Mahallemizin 2.2km. kuzeyindedir.buraya iki taraf tanda araba yolu ile gidilir.Mahallemizin bu yaylada 30 civarında evi bulunmaktadır.

2- KAN DERESİ YAYLASI: Mahallemizin 3 km. kuzeyinde Çapans deresi vadisinde birikinti konisi üzerinde kurulmuştur. Bazı aileler Mayıs ayın da bu yaylaya çıkıp Eylül ayında köye geri dönmektedir. Bazı aileler Ağustos ayın da Masans yaylasından bu yaylaya inip burada da bir müddet kaldıktan sonra ekim ayı başında mahalleye dönerler.

3- KAN SIRTI YAYLASI : Mahallemizin 3.5 km. batısındadır. Bu yayla faal durumda değildir.

MESKENLER: Eskiye nazaran son yıllarda yapılan modern evlerin tümünde tuğla kullanılmaktadır. Tokat’ın Erba ilçesinden gelen tuğla ile Aşkale Çimento Fabrikasından gelen çimentolar kullanılmaktadır.Direkler betondan yapılır araları tuğla ile örülür.dış duvarlarda yığma tuğla yada iki kat tuğla örülerek arasına izocam koyulur. Ara bölmeler ise ince tuğladan yapılmaktadır. Tavanlar ise genelde betondur. Bazılarında beton kirişler üzerine kavak kirişleri dizilir. Üstüne cam ve kavak tahtası örülür.Üstü ise çamur ile kaplanır. Son zamanlarda tahta ile çamur arasına izocam konulmaktadır. Çatıda ise sac kullanılır. Sıvada kireç ve kum kullanılır. Kapılar ve pencereler ahşaptır.Bazı dış kapılar demirden ve bazı pencereler ise PVC’ den yapılmaktadır. Ahşap pencereler arka arkaya iki ayrı çerçeve şeklindedir.

AİLE KONUTU MESKENLERİ: Mahallemizde 100 hane bulunmaktadır.Meskenler 1 yada 2 katlıdır. Eklentiler bazı meskenlerin dışında veya balkonlarda yer almaktadır.Ahır eve bitişik veya uzağındadır.Pencereleri küçüktür ve yanında hayvansal dışkıların toplandığı gübrelikler vardır. Samanlık olarak genellikle çatılar kullanılmaktadır. Bazı meskenlerde ise ayrı olarak yapılmıştır. Bunlara ‘MEREK’ denmektedir.

SOSYAL AMAÇLI MESKENLER: Sosyal amaçlı meskenlerin başında köyün ilkokulu gelmektedir.Muhtarlık ve köy odası sosyal amaçlı meskenlerdir.1998 tarihinde yapımına başlanan 4 katlı ‘KÖY KONAĞI’ mahallemizde yaşamını sürdüren gurbetçilerin maddi ve manevi katkılarıyla birlikte tamamlanmış ve faal bir durumdadır.

Mahallemizin 2 tane Derneği bulunmaktadır. Bunların biri 1995 yılında İstanbul da kurulmuş Kültürel ve Sosyal bir dernektir. 4 katlı kendilerine ait olup hizmetlerini gün geçtikçe yoğun bir şekilde yürütmektedirler.Diğer 2. Dernek ise 1999 yılında Mahallemizde faaliyetini sürdürmekte olan ‘CAMİİ’ derneğimiz mevcuttur.

------>İşte Derneğimiz<---------




TİCARİ AMAÇLI MESKENLER: Mahallemiz Erzurum- Rize yolu üzerinde bulunduğundan dolayı yöresel ürünlerin pazarlanması ve yolcuların konaklaması için ticari meskenler yapılmıştır. Mahallemizde 10 civarında ticari mesken bulunmaktadır.Bunlardan 2 tanesi mahallenin içinde diğerleri ise Rize yolu üzerinde bulunmaktadır.

KURULUŞ YERİ VE SORUNLARI : Mahallemiz Kaçkar dağlarının Çoruh vadisi tabanıyla kesiştiği alanda dağ eteği yüzeyindedir.Dağ eteğine kurulması mahalleye bazı avantajlar kazandırmıştır Hayvancılık ve ekip biçme faaliyetlerini beraber yürütmektedir.

Az olan düz alanlar tarım için kullanılmaktadır.Mahallenin başka yönü hayvancılık için dağlık alanlardan yararlanmayı kolaylaştırmaktır.Mahallenin yerleşmesinin dezavantajı mahalleye yapılan alt yapı hizmetlerinde karşılaşılan zorluklar olarak görülmektedir.

MAHALLENİN YOL DURUMU VE SORUNLARI: Mahallemizin batısında Erzurum-Rize karayolu bulunmaktadır. Anayoldan mahallemize 500 metreye yakın bir yol vardır.bu yolun devamı olarak mahallemizin içinden geçerek kuzey doğusundaki Hasbağ mahallesine geçer oradan da Gaziler mahallesini müteakip Aşağı Özbağ veya direk Gaziler mahallesinin mezarlığından Erzurum İspir asfaltına kavuşarak ilçeye gidilir.toprak zeminli olan yol fazla kullanılmaz. Kışın kar yağışları ile bahar yağışları ulaşımı zorlaştırmakta ve yolların bozulmasına neden olmaktadır.

MAHALEMİZİN SU DURUMU VE SU DURUMUNDAN KAYNAKLANAN SORUNLAR :

Su durumunu 2 yönden değerlendirmek lazımdır.

1: İÇME SUYUNUN DURUMU : Mahallemizde içme suyu problemi yoktur . Hem sokaklarda içme suyu bulunmakta hemde meskenlerde şebeke suyu bulunmaktadır . Mahallemizin 3km kuzeyinden getirilen içme suyu şebekesi iki şebekeden oluşmaktadır . Birincisi Aşağı Özbağ mahallesi ile birlikte imece usulü aşılmıştır . Bu şebeke sokaklara çeşme suyu olarak dağıtılmıştır . İkincisi ise 1993 yılında Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından döşenmiştir . Mahallemizin kuzeyinde bir su deposu yapılarak evlere dağıtımı sağlanmıştır.

2: SULAMA SUYUNUN DURUMU : Sulama suyu Çapans dere4sinden sağlanmaktadır . 3 Büyük su kanalı ile getirilen sulama suyu mahallemiz ile Aşağı Özbağ mahallesi ve Gaziler mahallesi tarım arazilerini ortaklaşa sulamaktadır .

Sulama suyu sorunu ise , sulama kanallarının bakım ve onarım işleridir . Her ilkbaharda sulama kanalları temizlenir ve her sulama kanalına ayrı ayrı suyu bağlaması için “ARKÇI “ tutulur . Arkçı su kanallarının bakımını yapan , suyu düzenli olarak su kanalına bağlayan kişilere denir .

MAHALLENİN ELEKTRİK VE SORUNLARI : Mahallemize 1982 yılında elektrik şebekesi döşenmiştir. Tüm aileler evlerine elektrik alarak ayrıca sokak aydınlatılmasında da kullanılmıştır .

Elektrik sorunu olarak ta sık sık görülen voltaj düşüklüğü belirtilebilir . bu durum ise elektronik aletlerin bozulmasına neden olmaktadır . Başka bir sorun ise ağaç dallarının elektrik akım tellerine temas etmesidir . Bu enerji kayıplarına neden olmaktadır .

İMAR VE İMAR SORUNLARI : Mahallemizin kuruluşunda imar planına uyulmamıştır . Bunun sonucunda sokaklar dar , bozuk , çıkmaz sokaklardan oluşur . Mahallemizin geniş bir meydanı yoktur . Caminin önündeki küçük alanda köylü bir araya gelmektedir . Mahallemizin camisi , köy odası , misafir odası , çok güzel örnek tuvaleti ve abdest alma yeri mevcuttur . Bunlara ilaveten yatak ismiyle maruf olan yerde 4 katlı köy konağımızda yapılmıştır . Burası mahallemize bir güzellik katmıştır. Mahallemizin dışarıda gübreliği yoktur . Gübrelikler genelde ahırların yanında bulunmaktadır . Gübreler ilk baharda tarla ve bahçelere Eşek veya Traktörle taşımaktadır. Mahallemiz 2001 Yılının başına kadar köy statüsündeydi . 2001 yılından itibaren İspir ilçesinin 10. mahallesi olmuştur . Köy statüsünden mahalle statüsüne geçmesinde emeği geçenlere teşekkür ediyoruz .

Mahallemizde heyelan tehlikesi yoktur . Çığ ve Kaya düşmesi tehlikesi Hasbağ mahallesinde ve mahallenin doğusundaki bazı meskenler için söz konusudur . Fakat şimdiye kadar çığdan dolayı can ve mal kaybı olamamıştır .

MAHALLEMİZDE YAKIT SORUNU : Yakacak olarak kullanılan enerji kaynakları odun , kömür ve tezektir. Odun ihtiyacını mahallenin kuzeyindeki meşeden ve bağ bahçedeki meyve ağaçlarından kaynaklanmaktadır . Kömür ise 5-6 yıl öncesine kadar “İSPİR KARAHAN” kömür işletmesinden her aile 1-2 ton linyit almaktaydı . Son yıllarda ise linyit kullanılmamakta yerine piyasada satılan ithal kömür ve kok kömürü kullanılmaktadır . Her aile 500-1000 kg arasında kömür tüketmektedir . Bazı ailelerde hayvansal atıklardan yaptıkları tezeği kullanmaktadır.

MAHALLEMİZİN HABERLEŞME SORUNU : Hemen hemen her ailede telefon vardır . 1999 yılında cep telefonu kullanılmaya başlanmıştır . Mektup , Telgraf gibi diğer haberleşmeler ilçemiz P.T.T Müdürlüğünden sağlanmaktadır.

NÜFUSUN EKONOMİYE ETKİSİ : Nüfusun zamanla göç etmesiyle bazı tarım alanları işletilmemektedir . Nüfusun ekonomik seviyesinin yükselmesinden dolayı kuru tarım yapılan alanlar artık işletilmemektedir . Mahallemizin arazisini tarımsal arazi ve tarım dışı arazi olarak ikiye ayırmak mümkündür .

TARLA ARAZİSİ : Sulanan alanlarda fazla bir değişiklik yoktur. Ama sulanmayan arazilerde ekip biçme işleri tamamen veya büyük bir kısmında yapılmamaktadır.

---------------->EMEĞE SAYGI GÖSTERİNİZ<-----------------
Reklam
 
------------------>SAAT<-------------------
 

----------------->ONLİNE<-----------------
 
visitor stats
---------->HAVA DURUMU<-------------
 
---------------->BİLMECE<---------------
 




 
Bugün 1 ziyaretçi (1 klik) kişi burdaydı!
=> Sen de ücretsiz bir internet sitesi kurmak ister misin? O zaman burayı tıkla! <=